Zapowiedź ustawy antyokupacyjnej

Alberto Núñez Feijóo, lider Partii Ludowej, zapowiedział wprowadzenie rygorystycznej ustawy antyokupacyjnej w przypadku wygranej w wyborach zaplanowanych na 29 listopada. Projekt ma na celu przywrócenie prawa własności poprzez umożliwienie eksmisji nielegalnych lokatorów w trybie przyspieszonym, nawet w ciągu 48 godzin.

To zapowiedź z kampanii wyborczej, a nie obowiązujący przepis. Warto ją czytać jako sygnał kierunku, nie jako zmianę, która już obowiązuje.

Stan prawny, który ma się zmienić

Dziś właściciel, którego lokal zajęli nieuprawnieni lokatorzy, przechodzi postępowanie sądowe, które w zależności od sądu i obciążenia trwa od kilku miesięcy do ponad roku. W tym czasie płaci podatki, community i często kredyt, nie mając dochodu z nieruchomości.

Zapowiadany tryb 48-godzinny miałby działać tylko wtedy, gdy policja potwierdzi, że zajęcie było nielegalne, i gdy nie ma wątpliwości co do tytułu prawnego. To zawężenie jest kluczowe: w Hiszpanii część spraw dotyczy nie okupacji, a sporu cywilnego między właścicielem i najemcą, który przestał płacić. Tej drugiej kategorii nie da się rozstrzygać w dwie doby.

Reforma ustawy o gruntach

Oprócz walki z okupacją, program wyborczy zakłada reformę ustawy o gruntach (Ley del Suelo), która ma odblokować procesy inwestycyjne i zwiększyć podaż mieszkań na rynku. Feijóo podkreśla, że obecna sytuacja prawna zniechęca inwestorów i właścicieli nieruchomości do wprowadzania lokali do obrotu najmu.

Reforma gruntowa jest z punktu widzenia podaży ważniejsza niż ustawa antyokupacyjna. To pozwolenia i klasyfikacja terenu decydują, czy w danym miejscu można budować i w jakim czasie. Bez zmiany tych procedur żadna deklaracja polityczna nie zwiększy liczby mieszkań.

Zachęty dla właścicieli

W ramach proponowanych zmian właściciele, którzy zdecydują się na przedłużenie umów najmu na okres trzech lat z podwyżkami czynszu poniżej wskaźnika inflacji (IPC), będą mogli liczyć na dodatkowe ulgi podatkowe.

To podejście alternatywne wobec sztywnych limitów cenowych, krytykowanych przez część ekonomistów za zmniejszanie podaży. Zamiast nakazywać cenę, państwo oferuje korzyść podatkową w zamian za stabilność umowy. Skuteczność zależy od wartości ulgi: jeśli jest mała, właściciel wybierze krótszą umowę i wyższą cenę.

Co to znaczy dla inwestora zagranicznego

Najważniejsze jest to, że wybory 29 listopada mogą zmienić otoczenie regulacyjne, ale nie zmienią go natychmiast. Nawet przy wygranej część zapowiedzi trafi do parlamentu, część zostanie złagodzona, a część nie wejdzie w życie przed 2028 rokiem.

Praktyczny wniosek: przy zakupie w 2026 roku nie planować na podstawie zapowiedzi wyborczych. Umowa, którą podpisujesz dziś, będzie działać według przepisów dzisiejszych, a nie przyszłych. Warto natomiast odłożyć decyzję o najmie długoterminowym na pierwszy kwartał 2027 roku, gdy kierunek legislacji będzie już znany.